Σε καμπή αναδιάρθρωσης εισέρχεται το ελληνικό Λύκειο, καθώς το Διεθνές Απολυτήριο (International Baccalaureate – IB) ενσωματώνεται για πρώτη φορά θεσμικά στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα και αναγνωρίζεται ρητά ως ισότιμο με το απολυτήριο των Γενικών Λυκείων. Η πρωτοβουλία περιλαμβάνεται σε σχέδιο νόμου, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Παιδείας, φιλοδοξώντας να αλλάξει τις ισορροπίες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και να ανοίξει νέους δρόμους για τους μαθητές.
Στις νέες διατάξεις, προβλέπεται η λειτουργία του Διεθνούς Απολυτηρίου και σε δημόσιες σχολικές μονάδες ενώ υπάρχουν ρυθμίσεις αναφορικά με την επιλογή των μαθητών και τις εγγραφές, την πιστοποίηση των διδασκόντων στο ΙΒ εκπαιδευτικών, όπως και για την απαιτούμενη χρηματοδότηση.
Το IB μπαίνει στα δημόσια Λύκεια
Σύμφωνα με τις σχετικές ρυθμίσεις, που περιλαμβάνονται στα άρθρα 75 έως 78, με τα οποία τροποποιείται ο ν. 2327/1995 και εισάγονται νέα άρθρα (10Α, 10Β και 10Γ), που καθορίζουν το πλαίσιο λειτουργίας, εγγραφής, στελέχωσης και χρηματοδότησης των τμημάτων IB, το διετές πρόγραμμα του IB θα ξεκινήσει πιλοτικά από την επόμενη σχολική χρονιά, 2026-27 για τους μαθητές της Β’ και Γ΄ τάξης σε 13 δημόσια Λύκεια, διαφορετικού τύπου και φυσιογνωμίας – Πρότυπα, Πειραματικά, Μουσικά και Καλλιτεχνικά – σε τρεις μεγάλες αστικές περιοχές της χώρας. Αν και ο αρχικός αριθμός μαθητών εκτιμάται σε περίπου 350, αναμένεται ότι αυτό το πιλοτικό στάδιο στην πραγματικότητα αποτελεί προάγγελο ευρύτερης επέκτασης, εφόσον το εγχείρημα αξιολογηθεί θετικά.
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η εισαγωγή του προγράμματος, αλλά η ρητή αναγνώρισή του ως ισότιμου και αντίστοιχου με το απολυτήριο των ΓΕΛ. Με άλλα λόγια, το IB παύει να θεωρείται ένα «παράλληλο» ή εναλλακτικό μονοπάτι και αποκτά θέση ισάξια με το ελληνικό λύκειο.
Η ισοτιμία αυτή δεν έρχεται χωρίς προϋποθέσεις. Πιο αναλυτικά, το IB θα λειτουργεί παράλληλα με το υφιστάμενο πρόγραμμα των ΓΕΛ, προσφέροντας μια εναλλακτική εκπαιδευτική διαδρομή εντός του δημόσιου σχολείου, χωρίς να καταργείται η παραδοσιακή πορεία που οδηγεί στις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Το πλαίσιο προβλέπει ότι, πέρα από τα μαθήματα του διεθνούς προγράμματος, οι μαθητές του IB θα εξετάζονται υποχρεωτικά στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία καθώς και στην Ιστορία, σύμφωνα με το ισχύον σύστημα προαγωγικών και απολυτηρίων εξετάσεων.
Η παρουσία αυτών των μαθημάτων θεωρείται καθοριστική ώστε το απολυτήριο IB να «κουμπώνει» με τις απαιτήσεις του εθνικού εκπαιδευτικού συστήματος.
Με γνώμονα όχι μόνο τη νομική αλλά και την εκπαιδευτική εξομοίωση του IB με το ελληνικό απολυτήριο, η ενσωμάτωση βασικών μαθημάτων ελληνικού κορμού, διασφαλίζει πως το διεθνές πρόγραμμα δεν αποκόπτεται από την εθνική εκπαιδευτική ταυτότητα, αλλά συνυπάρχει με αυτή.
Παράλληλα, τα περισσότερα μαθήματα του προγράμματος θα διδάσκονται στα αγγλικά, επιλογή που ενισχύει τον διεθνή χαρακτήρα του IB. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η διδασκαλία της πλειονότητας των μαθημάτων στα αγγλικά προετοιμάζει τους μαθητές για σπουδές και σε ακαδημαϊκά περιβάλλοντα εκτός Ελλάδας.
Επιλογή μαθητών και ρόλος ΙΕΠ
Τα πρακτικά ζητήματα εφαρμογής θα ρυθμίζονται με υπουργικές αποφάσεις και κοινές υπουργικές αποφάσεις, έπειτα από εισηγήσεις του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Εκεί θα καθορίζονται, μεταξύ άλλων, ο αριθμός μαθητών ανά τμήμα, τα κριτήρια επιλογής και τα σχολεία στα οποία θα λειτουργούν τμήματα IB. Προβλέπεται μάλιστα η δυνατότητα εγγραφής μαθητών και από άλλα Λύκεια, εφόσον δεν συμπληρώνεται ο απαιτούμενος αριθμός. Με τον τρόπο αυτό, θα παρέχεται η δυνατότητα για προσαρμογές ή διορθωτικές κινήσεις. Ανοικτό, ωστόσο, παραμένει το ερώτημα αναφορικά με το πως θα διασφαλιστεί η διαφάνεια και η ισότιμη πρόσβαση σε ένα πρόγραμμα αυξημένου κύρους.
Εκπαιδευτικοί, επιμόρφωση και χρηματοδότηση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη στελέχωση. Τα τμήματα IB θα διδάσκονται αποκλειστικά από πιστοποιημένους εκπαιδευτικούς, σύμφωνα με τα πρότυπα του International Baccalaureate Organization. Για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα προβλέπεται ειδικό επιμίσθιο, ενώ θεσμοθετείται και ο ρόλος του Συντονιστή IB σε κάθε σχολική μονάδα. Παράλληλα, το κράτος αναλαμβάνει την κάλυψη κρίσιμων δαπανών: από τα εξέταστρα και τις συνδρομές προς τον διεθνή οργανισμό έως την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και τον αναγκαίο εξοπλισμό.
Ανοίγει ο δρόμος για την πρόσβαση στα δημόσια ΑΕΙ και μέσω ΙΒ;
Σήμερα, οι κάτοχοι IB έχουν πρόσβαση σε πανεπιστήμια του εξωτερικού και σε μη κρατικά ιδρύματα στην Ελλάδα. Ωστόσο, στο πλαίσιο του ευρύτερου διαλόγου για το «Εθνικό Απολυτήριο», ανοίγει και η συζήτηση για το αν οι απόφοιτοι του δημόσιου IB του ελληνικού σχολείου θα μπορούν μελλοντικά να διεκδικούν θέση και στα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ, ενώ θα απαιτούσε νέα ‘ματιά’ στις Πανελλαδικές εξετάσεις και την προοπτική κατάργησής τους.
Όπως προκύπτει, η θεσμοθέτηση της ισοτιμίας IB και ελληνικού απολυτηρίου δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική μεταρρύθμιση. Αγγίζει τον πυρήνα της εκπαιδευτικής φιλοσοφίας του νέου Λυκείου, θέτοντας το ερώτημα εάν το δημόσιο σχολείο μπορεί να συνδυάσει διεθνή προσανατολισμό, ακαδημαϊκή αυστηρότητα και εθνική ταυτότητα.
