Βαρύ είναι το πένθος για τον πνευματικό κόσμο της Κρήτης μετά την είδηση του θανάτου του Αντώνη Ευαγγ. Τσιριγωτάκη, ο οποίος απεβίωσε σε ηλικία 83 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα εκτεταμένο και πολύτιμο έργο για τη γλωσσική και λαογραφική κληρονομιά του νησιού.
Η εξόδιος ακολουθία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου 2026 στις 15:00, στον Ιερό Ναό Αγίας Ειρήνης, στον Πύργο Αστερουσίων, τόπο που συνδέθηκε άρρηκτα με τη ζωή και τη διαδρομή του.
Γεννημένος στον Πύργο Μονοφατσίου (Πύργος Αστερουσίων), ο Αντώνης Ευαγγ. Τσιριγωτάκης αφιέρωσε περισσότερα από πενήντα χρόνια στη συστηματική καταγραφή της κρητικής «εμιλιάς». Με επιμονή και βαθιά βιωματική γνώση της τοπικής γλωσσικής παράδοσης, συγκέντρωσε, τεκμηρίωσε και διέσωσε λέξεις, εκφράσεις και ιδιωματισμούς που αποτελούν ζωντανά στοιχεία της πολιτισμικής ταυτότητας της Κρήτης.
Κορωνίδα της ερευνητικής του πορείας υπήρξε το μνημειώδες λεξικό «Κρητών Διάλεκτος – Γνήσιο Ιδιωματικό Λεξικό». Το έργο περιλαμβάνει περισσότερα από 13.000 λήμματα, μαζί με τα υποκοριστικά, τα μεγεθυντικά και τα παράγωγά τους, αποτυπώνοντας με πληρότητα το εύρος της τοπικής γλωσσικής δημιουργίας. Η συμβολή του αναγνωρίστηκε επισήμως με την απονομή Α’ Επαίνου από την Ακαδημία Αθηνών, ενώ η δεύτερη, αναθεωρημένη έκδοση κυκλοφόρησε με τη στήριξη της Περιφέρεια Κρήτης και του Δήμος Αρχανών – Αστερουσίων.
Ιδιαίτερο γνώρισμα της λεξικογραφικής του προσέγγισης αποτέλεσε η λεπτομερής αποτύπωση της προφοράς και των τοπικών παραλλαγών από περιοχή σε περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο ανέδειξε τη γλωσσική πολυμορφία της Κρήτης, φωτίζοντας τις διαφοροποιήσεις που διαμορφώνουν τον ξεχωριστό χαρακτήρα κάθε τόπου.
Η συγγραφική του δραστηριότητα δεν περιορίστηκε στο συγκεκριμένο έργο. Το 2001 εξέδωσε «Τα Έθιμα της Κρήτης – Ο Κλήδονας», καθώς και την πρώτη έκδοση του «Κρητών Διάλεκτος». Το 2008 ακολούθησε ο «Θησαυρός της Κρητικής Διαλέκτου», ενισχύοντας περαιτέρω το αποτύπωμά του στον χώρο της γλωσσικής μελέτης. Παράλληλα, υπήρξε μέλος της Ελληνικής Λαογραφικής και Ονοματολογικής Εταιρείας Αθηνών και αρθρογράφησε εκτενώς στον τοπικό Τύπο, συμβάλλοντας στη διάδοση της λαογραφικής γνώσης.
Η απώλειά του δημιουργεί σημαντικό κενό στην έρευνα και τη διάσωση της κρητικής διαλέκτου. Το έργο του, ωστόσο, παραμένει ζωντανό σημείο αναφοράς για μελετητές, εκπαιδευτικούς και όλους όσοι αναζητούν τις ρίζες και τον πλούτο της κρητικής γλωσσικής παράδοσης.
Πηγή:iraklionews.gr