Σε μια σημαίνουσα κίνηση, με απώτερο στόχο την ενίσχυση του ενεργειακού και γεωπολιτικού αποτυπώματος της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο, προχωρά η Αθήνα υπογράφοντας τις συμβάσεις παραχώρησης των 4 θαλάσσιων τεμαχίων στα νότια της Πελοποννήσου και τα νότια της Κρήτης, μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και της κοινοπραξίας του αμερικανικού κολοσσού Chevron και της HelleniQ Energy.
Η διαδικασία πραγματοποιείται παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στις 11:00 στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου και από την ελληνική πλευρά θα υπογράψουν ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Άρης Στεφάτος ενώ για λογαριασμό της Chevron ο Gavin Lewis, αντιπρόεδρος της Global New Ventures καθώς και Ανδρέας Σιάμισιης, διευθύνων σύμβουλος της HelleniQ Energy.
Οι πρώτες σεισμικές έρευνες αναμένεται να ξεκινήσουν, σε δισδιάστατο επίπεδο, στο τέλος του 2026 – αρχές 2027, ενώ αν πράγματι υπάρχουν επαρκή προς εκμετάλλευση κοιτάσματα φυσικού αερίου, τότε η εκμετάλλευση αυτών των πόρων θα συμβάλει στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας, αλλά και την ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας. Εντός του επόμενου μήνα οι συμβάσεις θα εισαχθούν στη Βουλή προς επικύρωση.
Chevron: Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Το εγχείρημα, όμως, όπως γράφει το ΒΗΜΑ, διακρίνεται και από αξιοσημείωτες γεωπολιτικές διαστάσεις, καθώς η δραστηριοποίησης της ισχυρής αμερικανικής εταιρείας στην Ανατολική Μεσόγειο αφενός ενισχύει τις διπλωματικές σχέσεις Αθήνας-Ουάσινγκτον, αφετέρου θωρακίζει τα ελληνικά συμφέροντα και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση αναζητεί τρόπους περαιτέρω διάνοιξης των διαύλων επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο.
Άλλωστε, είναι γνωστό ότι τέτοιου είδους συμφωνίες προσελκύουν το ενδιαφέρον του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στη βάση και της νέας λογικής «Drill, baby drill», στην επαναφορά δηλαδή της ενέργειας των ορυκτών ως μείζονος οικονομικού διακυβεύματος παγκοσμίως.
Εταιρείες βεληνεκούς της Chevron, με έργα ανά την υφήλιο και έσοδα δεκάδων δισεκατομμυρίων ετησίως, μελετούν σε βάθος τα γεωπολιτικά δεδομένα σε κάθε περιοχή επενδυτικού ενδιαφέροντος. Και οι χάρτες που έχουν στα χέρια τους τα στελέχη του αμερικανικού κολοσσού αποτυπώνουν την ελληνική προσέγγιση επί του πεδίου, όπου και τα δύο θαλάσσια τεμάχια «Κρήτη-1» και «Κρήτη-2», στα οποία και θα δραστηριοποιείται η Chevron σε κοινοπραξία με την Helleniq Energy, αναπτύσσονται έως το όριο της μέσης γραμμής που χαράχθηκε το 2011 με τον νόμο Μανιάτη.
Η εν λόγω χάραξη, η οποία επισημοποιήθηκε διεθνώς με την κατάθεση του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εδράζεται στις προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας, σύμφωνα με τις οποίες τα ελληνικά νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, έχουν δικαίωμα σε ΑΟΖ-υφαλοκρηπίδα. Η ελληνική μέση γραμμή αμφισβητήθηκε προσφάτως από τη Λιβύη δια ρηματικής διακοίνωσης στα Ηνωμένα Έθνη και απορρίπτεται διαχρονικά από την Τουρκία.
Φυσικά, όπως είναι γνωστό, η δραστηριοποίηση ιδιωτικών εταιρειών δεν συνεπάγεται κατοχύρωση κυριαρχικών δικαιωμάτων, όμως ουδείς μπορεί να αρνηθεί ότι αν πράγματι η Chevron πραγματοποιήσει έρευνες στα νότια της Κρήτης τότε αφενός προκύπτει και η de facto αποδοχή της ελληνικής λογικής.
Η υπογραφή των συμβάσεων με τη Chevron έρχεται περίπου δύο μήνες μετά τις συμφωνίες για τη συμμετοχή της Exxon Mobil σε γεωτρήσεις στο Ιόνιο, αλλά και την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, στόχος της οποίας είναι η μεταφορά αμερικανικού LNG από την Ελλάδα προς την κεντρική και την ανατολική Ευρώπη.
Η αντίδραση της Άγκυρας
Η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο όχι μόνο του ενεργειακού, αλλά του ευρύτερου γεωστρατηγικού ενδιαφέροντος, αποτελώντας ταυτοχρόνως διεκδικούμενο ζωτικό χώρο από την πλευρά της Τουρκίας και στην ελληνική πρωτεύουσα γνωρίζουν ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να παρεμβάλλεται, ευθέως και δια της πλαγίας, σε κάθε εγχείρημα της Αθήνας, πολλώ δε μάλλον στα νότια της Κρήτης. Η Άγκυρα έχει στο παρελθόν παρενοχλήσει ιδιωτικές εταιρείες στο πεδίο, πχ εντός της κυπριακής ΑΟΖ, οδηγώντας μάλιστα σε ματαιώσεις ενεργειακών εγχειρημάτων, αλλά γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι αντίστοιχες πρακτικές εναντίον της αμερικανικής Chevron θα εμπεριέχει τεράστιο ρίσκο.
Πρέπει να σημειωθεί , καταλήγει το ΒΗΜΑ, ότι η ελληνική μέση γραμμή αμφισβητήθηκε το περασμένο καλοκαίρι από τη Λιβύη δια ρηματικής διακοίνωσης στα Ηνωμένα Έθνη, και απορρίπτεται διαχρονικά από την Τουρκία. Όσον αφορά δε τα νότια της Κρήτης, η Άγκυρα επιδεικνύει ειδικό ενδιαφέρον, καθώς τμήματα των δύο οικοπέδων συμπεριλαμβάνονται παρανόμως στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
