Η ψήφιση του νομοσχεδίου «Ενεργή Μάχη» από τη Βουλή, την Πέμπτη, δεν είναι μια ακόμη κοινοβουλευτική διαδικασία
Γράφει ο Γιάννης Κεφαλογιάννης
Είναι μια ουσιαστική μεταρρύθμιση για το πώς αντιλαμβανόμαστε, οργανώνουμε και εφαρμόζουμε την Πολιτική Προστασία στη χώρα μας. Είναι η επιλογή να περάσουμε από την αποσπασματική αντίδραση σε ένα σύστημα πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης με θεσμική συνέχεια και επιχειρησιακή συνέπεια.
Έχω τονίσει επανειλημμένα ότι η διαχείριση των φυσικών καταστροφών δεν είναι πολιτική «μιας χρήσης», αλλά πολιτική διάρκειας. Αυτό ακριβώς υπηρετεί η «Ενεργή Μάχη». Ένα σύστημα Πολιτικής Προστασίας οφείλει να μαθαίνει σωρευτικά, να χτίζει μνήμη, να ενσωματώνει εμπειρία και να βελτιώνεται μέσα από κανόνες.
Η πρώτη μεγάλη τομή του νομοσχεδίου είναι ότι θεσμοθετούμε για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System). Με σαφείς κανόνες εμπλοκής, με διοίκηση στο πεδίο, με επιχειρησιακά περιφερειακά κέντρα διαχείρισης κρίσεων, με κοινή γλώσσα και καθαρή κατανομή ρόλων. Γιατί η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από σαφή επιχειρησιακό πυρήνα. Και γιατί η αξιοπιστία του κράτους απέναντι στον πολίτη κρίνεται όταν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς λειτουργούν συντονισμένα, με διαδικασία και όχι με αυτοσχεδιασμό.
Δεύτερη θεμελιώδης αλλαγή είναι η θεσμοθετημένη αποτίμηση και η άντληση επιχειρησιακών διδαγμάτων. Προβλέπουμε Ειδικές Επιστημονικές Επιτροπές Αξιολόγησης για μεγάλες καταστροφές και καθιερώνουμε Ετήσιο Απολογισμό Αντιπυρικής Περιόδου με μετρήσιμους δείκτες: χρόνους απόκρισης, αίτια πυρκαγιών, αποτελεσματικότητα προληπτικών παρεμβάσεων, διαθεσιμότητα μέσων. Αυτό σημαίνει διαφάνεια, λογοδοσία και θεσμική αυτοβελτίωση. Μια μεγάλη καταστροφή δεν μπορεί να κλείνει με μια πολιτική αντιπαράθεση. Πρέπει να ενεργοποιούνται οι ειδικοί, να αναλύονται τα αίτια και οι χειρισμοί, και να αντλούμε συγκεκριμένα διδάγματα.
Τρίτη κρίσιμη μεταρρύθμιση είναι το Δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών. Εισάγουμε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με μετρήσιμους στόχους πρόληψης, ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και Δήμο, εξειδίκευση σε τοπικό επίπεδο και ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων στοιχείων. Ο κύκλος διαχείρισης μιας καταστροφής δεν πρέπει να εξαρτάται από τη συγκυριακή πίεση ενός δύσκολου καλοκαιριού. Πρέπει να οργανώνεται με προτεραιοποιημένες παρεμβάσεις, συνεχή παρακολούθηση και καθαρούς στόχους.
Στον πυρήνα της «Ενεργής Μάχης» βρίσκεται επίσης η σύνδεση επιστήμης και επιχειρησιακής απόφασης. Ενισχύουμε την Εθνική Βάση Δεδομένων, ιδρύουμε Μονάδα Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας στο ΕΣΚΕΔΙΚ και συγκροτούμε Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, όχι μόνο για την πρόγνωση του φαινομένου αλλά και για την πρόβλεψη των πιθανών συνεπειών του. Χρειάζονται δεδομένα, ανάλυση δεδομένων και αξιοποίησή τους. Αυτή είναι η μόνη σοβαρή βάση για σύγχρονη Πολιτική Προστασία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε και στην Αυτοδιοίκηση. Με την Επιτροπή Αξιολόγησης και Ελέγχου έργων πρόληψης, με τη δυνατότητα επικουρικής αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους, αλλά και με την υποστηρικτική εμπλοκή του ΤΕΕ, φροντίζουμε ώστε ο σχεδιασμός να μεταφράζεται σε ώριμες και υλοποιήσιμες παρεμβάσεις. Δεν θα μένουν πίσω οι δήμοι που δεν διαθέτουν επαρκείς τεχνικές υπηρεσίες.
Σημαντικό μέρος του νέου πλαισίου είναι και η προδιαγεγραμμένη καύση, με αυστηρές προϋποθέσεις, επιστημονικό σχεδιασμό και υποχρεωτική συνεργασία δασικών και πυροσβεστικών υπηρεσιών. Δεν πρόκειται για ανεξέλεγκτη πρακτική. Είναι ένα εργαλείο πρόληψης, ώστε να μη μένουμε αδρανείς απέναντι στη συσσώρευση καύσιμης ύλης και να μη βρισκόμαστε πάντα μπροστά σε ανεξέλεγκτες συνθήκες.
Τέλος, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας και την ενίσχυση κρίσιμων δομών του συστήματος. Πρόκειται για επιλογές που δεν εξαντλούνται στη φετινή αντιπυρική περίοδο. Χτίζουν ανθεκτικότητα για τα επόμενα χρόνια.
Η «Ενεργή Μάχη» είναι μια μεταρρύθμιση ευθύνης. Δεν υπόσχεται το ανέφικτο. Θέτει ένα σταθερό πλαίσιο για να μειώνουμε τον κίνδυνο, να ενισχύουμε την πρόληψη και να κάνουμε το κράτος πιο αξιόπιστο την ώρα της κρίσης. Αυτό είναι το χρέος μας απέναντι στους πολίτες και αυτό υπηρετούμε με συνέπεια.
Άρθρο του Υπουργoύ Πολιτικής Προστασίας στο Πρώτο Θέμα
