Η αµφίδροµη σχέση ανάµεσα στην ψυχική υγεία και τα αυτοάνοσα νοσήµατα, που συµπυκνώνεται στη φράση «όταν δεν µιλά το στόµα µιλά το σώµα», αναδείχθηκε κατά την επιστηµονική ηµερίδα που πραγµατοποιήθηκε στο κατάµεστο Μουσείο Τυπογραφίας Γιάννη και Ελένης Γαρεδάκη το απόγευµα του Σαββάτου.
Την ηµερίδα µε τίτλο «Όταν το σώµα µιλάει… Άγχος, στρες και ψυχική υγεία» παρακολούθησαν δεκάδες άτοµα µε µεγάλο ενδιαφέρον, ενώ οι εισηγητές παρουσίασαν τα νεότερα επιστηµονικά δεδοµένα που υπάρχουν γύρω από τα αυτοάνοσα νοσήµατα αλλά και τα σύγχρονα «όπλα» που διαθέτει η επιστήµη για την αντιµετώπισή τους.
Ο νευρολόγος, ψυχίατρος, πρώην διευθυντής Νευρολογικής Κλινικής Νοσοκοµείου Χανίων, Γιώργος Γεωργακάκης, σηµείωσε αρχικά πως «όταν η ψυχή κλαίει, το σώµα νοσεί», περιέγραψε τους µηχανισµούς του σώµατος µε τους οποίους εκδηλώνονται τα αυτοάνοσα και αναφέρθηκε συνοπτικά στα κυριότερα νοσήµατα αυτής της κατηγορίας (ρευµατοειδής αρθρίτιδα, hashimoto, Sjögren, ψωριασική αρθρίτιδα, σκλήρυνση κατά πλάκας, κοιλιοκάκη, ερυθηµατώδης λύκος, ψωρίαση, λεύκη κ.ά.), τονίζοντας σχετικά πως παγκοσµίως έχουν καταγραφεί 80 διαφορετικά αυτοάνοσα νοσήµατα.
Ο κ. Γεωργακάκης υπογράµµισε, επίσης, τη στενή σχέση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία και σχετίζονται µε την εκδήλωση αυτοάνοσων νοσηµάτων: «Περίπου 25 εκατοµµύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ νοσούν από αυτοάνοσα σήµερα, ενώ πριν 10 χρόνια ήταν µόνο 9 εκατοµµύρια», τόνισε, ενώ αναφερόµενος στην Ελλάδα ανέφερε ότι το 5% του πληθυσµού πάσχει από κάποιο αυτοάνοσο, µε τις γυναίκες να εµφανίζουν υψηλότερα ποσοστά από τους άνδρες.
Στη συνέχεια ο κ. Γεωργακάκης µίλησε ειδικότερα για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, επεσήµανε το πόσο σηµαντικό είναι να υπάρξει έγκαιρη διάγνωση και ανέφερε ότι η επιστήµη διαθέτει πλέον “όπλα” για να παρεµβαίνει δραστικά ώστε το µεγαλύτερο ποσοσό των ασθενών να µην καταλήγει µε κάποια σοβαρή µορφή αναπηρίας. Μίλησε ακόµα για τον φαύλο κύκλο της νοσηρότητας, εξηγώντας πως το παρατεταµένο άγχος και η κατάθλιψη µπορούν να πυροδοτήσουν την εµφάνιση της νόσου και οι σοβαρές συνέπειες της σκλήρυνσης στην καθηµερινότητα του ατόµου να επιδυνώσουν την κακή ψυχική κατάσταση που βρίσκεται.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας – Ρευµατολογίας στο Albert Einstein School of Medicine, Πέτρος Ευθυµίου, αναφέρθηκε στα πολλά και διαφορετικά συµπτώµατα των αυτοάνοσων νοσηµάτων τονίζοντας πως αυτά µπορούν να απασχολήσουν όλες τις ιατρικές ειδικότητες, τόνισε ότι πολλά αυτοάνοσα δεν διαγιγνώσκονται, ενώ υπογράµµισε τη σηµασία της έγκαιρης θεραπείας ώστε να περιορίζεται η ζηµιά που προκαλούν στον οργανισµό. «Ψυχολογικοί παράγοντες επηρεάζουν την έκβαση αλλά και την αποτελεσµατικότητα της θεραπείας», σηµείωσε, κάνοντας λόγο για έναν αµφίδροµο µηχανισµό. Μίλησε για την κατάθλιψη, το άγχος, την κόπωση και την κοινωνική αποµόνωση που αισθάνονται οι ασθενείς µε κάποιο αυτοάνοσο και τη δυσκολία που αντιµετωπίζουν για να παραµείνουν κοινωνικά ενεργοί. Μιλώντας για την αντιµετώπιση των αυτοάνοσων τόνισε ότι πέρα από τη φαρµακευτική αγωγή µπορούν να βοηθήσουν σηµαντικά η ψυχοθεραπεία και οι τεχνικές διαχείρισης του άγχους και αναφέρθησε στη σηµασία του καλού ύπνου, της σωµατικής άσκησης και της κοινωνικής στήριξης που έχει ανάγκη το άτοµο. «Η ψυχική υγεία είναι αναπόσπαστο κοµµάτι της αντιµετώπισης των αυτοάνοσων», υπογράµµισε, ενώ σηµείωσε ότι η διεπιστηµονική προσέγγιση, από ρευµατολόγο, νευρολόγο, ψυχίατρο και άλλες ειδικότητες, των αυτοάνοσων νοσηµάτων µπορεί να φέρει πολύ καλύτερα αποτελέσµατα και παράλληλα έκανε αναφορά σε εξατοµικευµένες θεραπείες.
Η κλινική ψυχολόγος – κοινωνική ερευνήτρια, M.A. University of Lancaster, Certified PTSD Therapist, Αγνή Μαριακάκη, έκανε τη διάκριση ανάµεσα στο στρες που κινητοποιεί το άτοµο και το κρατάει ενεργό και δραστήριο και το παρατεταµένο άγχος που µπορεί να καθηλώσει το άτοµο σε µια νοσηρή κατάσταση. Η κα Μαριακάκη µίλησε για σύχρονες προκλήσεις που επιβαρύνουν την ψυχική υγεία των ανθρώπων, όπως οι «υπερ-στόχοι» και οι «υπερ-προσδοκίες» που κάνουν τα άτοµα να νιώθουν διαρκώς αποτυχηµένα και στερηµένα, τα «υπερ-πρέπει» που «παγιδεύουν» τα άτοµα σε κοινωνικές νόρµες και ξένες προσδοκίες, αλλά και τα διαπροσωπικά ή κοινωνικά αδιέξοδα που εγκλωβίζουν τους ανθρώπους σε καταστάσεις ψυχοφθόρες και νοσηρές.
Επίσης, αναφέρθηκε στην κατάθλιψη, που αποτελεί µεταµφιεσµένο θυµό, και η οποία «ριζώνει» όταν το άτοµο νιώθει έντονα συναισθήµατα που δεν τα εκφράζει, ενώ τόνισε ότι η έλλειψη άντλησης χαράς από απλά πράγµατα, η δυσκολία στον ύπνο και το αίσθηµα κόπωσης όταν κάποιος ξυπνάει, µπορεί να δηλώνουν ότι το άτοµο έχει φτάσει «στο αµήν».
Συνεχίζοντας η κα Μαριακάκη µέσα από τέσσερις µαντινάδες και αξιοποιώντας, όπως είπε, την προγονική σοφία που αποτυπώνεται στον λαϊκό πολιτισµό, µίλησε για τη σηµασία που έχει να µετουσιώνει ο άνθρωπος τις τραυµατικές εµπειρίες σε θετική δύναµη, µεγαλύτερη εκτίµηση για τη ζωή και πνευµατικότητα. «Ο άνθρωπος είναι µια µηχανή παραγωγής νοήµατος», υπογράµµισε και πρόσθεσε ότι οι άνθρωποι δεν µπορούν να ελέγχξουν τις δυστυχίες που θα βιώσουν, όµως, επιλέγουν πως θα σταθούν απέναντι σε αυτές και πως θα επεξεργαστούν τις εµπειρίες τους. Μίλησε ακόµα για τη «γυµναστική» που χρειάζεται το µυαλό προκειµένου να ανακαλύψει την πληρότητα στα «µικρά» πράγµατα της καθηµερινότητας και της ζωής, αλλά και για τη θεραπευτική διάσταση της προσφοράς και της αλληλεγγύης.
Την εκδήλωση – συζήτηση συντόνισε η Μαίρη Τζανακάκη – Μελισσάρη, νευρολόγος – ψυχίατρος και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Νόσου Alzheimer, η οποία συµπύκνωσε µέσα στη φράση «όταν δεν µιλά το στόµα µιλά το σώµα» το νόηµα των εισηγήσεις που έγιναν.
Η εκδήλωση άνοιξε µε χαιρετισµό από τον πρόεδρο του Μουσείου Τυπογραφίας Γιάννη Γαρεδάκη, ο οποίος τόνισε, µεταξύ άλλων, ότι µέσα από εκδηλώσεις όπως η ηµερίδα για την ψυχική υγεία που διοργανώθηκε, επιβεβαιώνεται ο στόχος που έχει θέσει το Μουσείο να αποτελεί έναν ζωντανό χώρο πολιτισµού, εκπαίδευσης και φιλοξενίας ποικίλων δράσεων.
Πηγή: Χανιώτικα Νέα
