Μια νέα πρωτοβουλία στα Χανιά.
Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 13 Ιουνίου 2026 στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων η εκδήλωση με θέμα «Ασφαλείς Σχολικές Διαδρομές Ενεργής Κινητικότητας (ΑΣΔΕΚ): θεωρία και πράξη», την οποία διοργάνωσε το Εργαστήριο Βιοοικονομίας και Οικονομικής Ανάλυσης Βιοσυστημάτων, με την υποστήριξη του Εργαστηρίου Ευφυών Μεταβαλλόμενων Περιβαλλόντων του Πολυτεχνείου Κρήτης και της συλλογικότητας Ποδηλάτρεις, σε συνεργασία με τα σχολεία της οδού Κοραή, τα Γραφεία Φυσικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων και φορείς της κοινωνίας των πολιτών.
Η εκδήλωση εντάσσεται στη μακροχρόνια ερευνητική και κοινωνική δραστηριότητα του Πολυτεχνείου Κρήτης για τη δίκαιη μετάβαση προς τη βιώσιμη κινητικότητα και τη συμμετοχική λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, συνεχίζει τη συνεργασία του εργαστηρίου με την εκπαιδευτική κοινότητα, τη συλλογικότητα «ΠοδηΛάτρεις» και άλλους τοπικούς φορείς για την προώθηση της ενεργής μετακίνησης. Σημαντικός σταθμός αυτής της προσπάθειας υπήρξε το ποδηλατοτρένο που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο 2025 στη διαδρομή Μουρνιές–Χανιά, το οποίο ανέδειξε τόσο τη δυνατότητα ασφαλών συλλογικών μετακινήσεων μαθητών και γονέων όσο και την ανάγκη δημιουργίας συνεχών ποδηλατικών συνδέσεων μεταξύ των περιαστικών περιοχών και του κέντρου της πόλης.
Κατά το πρώτο μέρος της εκδήλωσης του Σαββάτου 13 Ιουνίου 2026 παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποιήθηκε στα σχολεία της οδού Κοραή σχετικά με τις καθημερινές μετακινήσεις μαθητών και γονέων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ενεργή μετακίνηση μέσω περπατήματος είναι ήδη σημαντική, ενώ υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για τη χρήση του ποδηλάτου, το οποίο όμως περιορίζεται από ζητήματα ασφάλειας και έλλειψης κατάλληλων υποδομών. Ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα αποτελεί το γεγονός ότι η πλειονότητα των γονέων και των μαθητών εμφανίζεται θετική απέναντι σε οργανωμένες μορφές μετακίνησης, όπως το ποδηλατοτρένο (bike train) και το ποδηλεωφορείο (walking bus).
Μέσα από τα συμμετοχικά εργαστήρια μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών προέκυψαν δύο συγκεκριμένες προτάσεις Ασφαλών Σχολικών Διαδρομών Ενεργής Κινητικότητας (ΑΣΔΕΚ), οι οποίες αφορούν τις μετακινήσεις μαθητών του 3ου Δημοτικού και του 2ου Γυμνασίου της οδού Κοραή από τις ανατολικές και δυτικές περιοχές της πόλης. Οι προτάσεις αυτές αποτελούν προϊόν συνδιαμόρφωσης και αξιοποιούν τη γνώση και την καθημερινή εμπειρία των ίδιων των χρηστών του δημόσιου χώρου.
Το δεύτερο μέρος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε σε μορφή ανοικτής ολομέλειας με τη συμμετοχή εκπαιδευτικών, διευθυντών σχολείων, γονέων, ερευνητών, στελεχών του Πολυτεχνείου Κρήτης, εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, των τεχνικών υπηρεσιών, της Τροχαίας, συλλογικοτήτων ποδηλάτου, αθλητικών σωματείων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Η ευρεία αυτή συμμετοχή ανέδειξε ότι οι ΑΣΔΕΚ δεν αποτελούν αποκλειστικά ζήτημα κυκλοφοριακού σχεδιασμού, αλλά ένα πεδίο συνεργασίας ανάμεσα στην εκπαίδευση, την τοπική αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και τους πολίτες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η αξιολόγηση των προτεινόμενων διαδρομών μέσα από την οπτική της κινητικής δικαιοσύνης που μόλις ολοκληρώθηκε. Οι συμμετέχοντες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των μετακινήσεων, στην αυτονομία των παιδιών, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις γειτονιές και στην ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας κουλτούρας κινητικότητας. Η επεξεργασία των αποτελεσμάτων δείχνει ότι οι ασφαλείς σχολικές διαδρομές δεν αποτελούν μόνο ένα τεχνικό έργο υποδομών, αλλά συνδέονται με την ποιότητα ζωής, τη συμμετοχή των πολιτών και τη δημιουργία πιο βιώσιμων και ανθρώπινων πόλεων.
Το επόμενο στάδιο της δράσης προβλέπει την περαιτέρω επεξεργασία των δύο προτεινόμενων ΑΣΔΕΚ και την πιλοτική εφαρμογή τους μέσω περιοδικών δράσεων ποδηλατοτρένου, ώστε η εμπειρία που θα αποκτηθεί να αξιοποιηθεί στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προτάσεων προς τους αρμόδιους φορείς και στον εμπλουτισμό του σχεδιασμού της βιώσιμης κινητικότητας στα Χανιά. Η δράση επιβεβαίωσε ότι η μετάβαση προς ασφαλέστερες και πιο βιώσιμες σχολικές μετακινήσεις δεν αποτελεί αποκλειστικά τεχνικό ζήτημα υποδομών, αλλά κυρίως μια διαδικασία συνεργασίας, συμμετοχής και συλλογικής ευθύνης.
