Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται η προσβασιμότητα στην παραλία του Καλαθά, μετά τις επισημάνσεις πολιτών για τη νέα θέση στάθμευσης ΑμεΑ και την παρέμβαση του Σωματείου Ατόμων με Αναπηρία Χανίων.
Το ζήτημα αναδείχθηκε έπειτα από καταγγελία ότι, παρά τη δημιουργία ειδικής θέσης στάθμευσης από τον Δήμο Χανίων, δεν υπάρχει συνεχόμενη προσβάσιμη διαδρομή που να οδηγεί με ασφάλεια από το σημείο στάθμευσης έως την είσοδο της παραλίας. Σύμφωνα με την καταγγελία, χρήστες αναπηρικού αμαξιδίου αναγκάζονται να κινηθούν στο οδόστρωμα, καθώς το πεζοδρόμιο διακόπτεται πριν από την παραλία.
Με ανακοίνωσή του, το Σωματείο Ατόμων με Αναπηρία Χανίων εκφράζει τον προβληματισμό του για δημόσιες τοποθετήσεις εκπροσώπων της δημοτικής αρχής, σύμφωνα με τις οποίες η συγκεκριμένη θέση εξυπηρετεί κυρίως άτομα με αναπηρία που δεν χρησιμοποιούν αμαξίδιο, ενώ οι χρήστες αμαξιδίου μπορούν να προσεγγίσουν την παραλία «με μεγαλύτερη δυσκολία».
Το Σωματείο ξεκαθαρίζει ότι δεν αμφισβητεί τη δημιουργία νέων θέσεων στάθμευσης ΑμεΑ, υπογραμμίζει όμως πως η προσβασιμότητα δεν εξαντλείται στην ύπαρξη μιας θέσης στάθμευσης. Όπως επισημαίνει, απαιτείται μια ολοκληρωμένη και ασφαλής «προσβάσιμη αλυσίδα», από το σημείο άφιξης έως τον τελικό προορισμό, ώστε όλοι οι πολίτες να μπορούν να μετακινούνται με ασφάλεια, αυτονομία και αξιοπρέπεια.
Παράλληλα, τονίζεται ότι ο καθολικός σχεδιασμός αποτελεί νομική υποχρέωση και όχι ζήτημα επιλογής, ενώ γίνεται αναφορά στη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και στην υποχρέωση διαβούλευσης με τους φορείς εκπροσώπησης της αναπηρικής κοινότητας πριν από την υλοποίηση αντίστοιχων παρεμβάσεων.
Το Σωματείο καλεί τον Δήμο Χανίων να επανεξετάσει τον σχεδιασμό της συγκεκριμένης παρέμβασης και να προχωρήσει σε ουσιαστική συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, ώστε οι υποδομές να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες όλων των ατόμων με αναπηρία.
Το ζήτημα της προσβασιμότητας στον Καλαθά επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για το κατά πόσο οι παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους διασφαλίζουν στην πράξη την ισότιμη πρόσβαση και όχι μόνο τη συμμόρφωση με τυπικές προϋποθέσεις.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης:
Με αφορμή δημόσια συζήτηση σχετικά με τη δημιουργία νέας θέσης στάθμευσης ΑμεΑ στην παραλία Καλαθά, δημότης επισήμανε την έλλειψη προσβάσιμης αλυσίδας από τη θέση στάθμευσης έως την παραλία. Η δημόσια τοποθέτηση δύο Αντιδημάρχων του Δήμου Χανίων, σύμφωνα με την οποία η συγκεκριμένη θέση εξυπηρετεί άτομα με αναπηρία που δεν χρησιμοποιούν αμαξίδιο, ενώ όσοι χρησιμοποιούν αμαξίδιο μπορούν να εξυπηρετηθούν «με μεγαλύτερη δυσκολία», προκαλεί έντονο προβληματισμό στο Σωματείο μας. Δεν αμφισβητούμε ότι η δημιουργία νέων θέσεων στάθμευσης ΑμεΑ είναι αναγκαία και θετική.
Εκείνο που μας ανησυχεί είναι η αντίληψη που εκφράζεται δημόσια, σύμφωνα με την οποία μια παρέμβαση θεωρείται επαρκής ακόμη και όταν εξυπηρετεί μόνο μέρος της αναπηρικής κοινότητας ή όταν κάποιοι συμπολίτες μας καλούνται να κινηθούν με μεγαλύτερο κίνδυνο, εξάρτηση ή δυσκολία. Η προσβασιμότητα δεν αξιολογείται με βάση το αν «κάποιοι μπορούν». Δεν υπάρχουν άτομα με αναπηρία δύο κατηγοριών. Κανένας άνθρωπος δεν αξίζει λιγότερη ασφάλεια, λιγότερη αυτονομία ή λιγότερη ισότιμη πρόσβαση επειδή η αναπηρία του είναι διαφορετική. Ο καθολικός σχεδιασμός και η προσβάσιμη αλυσίδα δεν αποτελούν προαιρετικές επιλογές ούτε ζητήματα προσωπικής κρίσης.
Αποτελούν νομικές υποχρεώσεις της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί να μετακινείται με ασφάλεια, αυτονομία και αξιοπρέπεια από το σημείο άφιξης έως τον τελικό προορισμό του. Όταν ένας χρήστης αναπηρικού αμαξιδίου αναγκάζεται να εγκαταλείψει το πεζοδρόμιο και να κινηθεί στο οδόστρωμα επειδή η προσβάσιμη διαδρομή διακόπτεται, η προσβασιμότητα δεν έχει επιτευχθεί. Μια θέση στάθμευσης από μόνη της δεν συνιστά προσβάσιμο έργο όταν δεν εντάσσεται σε μια ολοκληρωμένη και ασφαλή διαδρομή. Εξίσου σημαντικό είναι ότι οι παρεμβάσεις που αφορούν την προσβασιμότητα οφείλουν να σχεδιάζονται σε ουσιαστική διαβούλευση με τα ίδια τα άτομα με αναπηρία και τους αντιπροσωπευτικούς φορείς τους. Η συμμετοχή αυτή δεν αποτελεί πράξη καλής θέλησης, αλλά υποχρέωση που απορρέει από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία. Το Σωματείο Ατόμων με Αναπηρία Χανίων έχει επανειλημμένα εκφράσει τη διάθεσή του να συμβάλει συμβουλευτικά στον σχεδιασμό έργων και παρεμβάσεων που αφορούν την προσβασιμότητα.
Η εμπειρία των ίδιων των ατόμων με αναπηρία και η γνώση των ισχυουσών προδιαγραφών αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για την αποφυγή λαθών, αποσπασματικών λύσεων και άσκοπης σπατάλης δημόσιων πόρων. Δυστυχώς, η εμπειρία μας δείχνει ότι οι φορείς της αναπηρίας καλούνται συνήθως να σχολιάσουν τις παρεμβάσεις αφού αυτές έχουν ήδη υλοποιηθεί, αντί να συμμετέχουν στον σχεδιασμό τους από την αρχή. Ως Σωματείο Ατόμων με Αναπηρία Χανίων εργαζόμαστε καθημερινά ώστε να εξαλειφθεί ακριβώς αυτή η νοοτροπία: ότι κάποιοι μπορούν να συμμετέχουν ισότιμα, ενώ κάποιοι άλλοι οφείλουν να συμβιβάζονται με περιορισμούς. Η ισότητα δεν εφαρμόζεται επιλεκτικά και η προσβασιμότητα δεν σχεδιάζεται για λίγους. Σχεδιάζεται για όλους. Καλούμε τον Δήμο Χανίων να επανεξετάσει τη δημόσια αυτή θέση και να αξιοποιήσει ουσιαστικά τη συνεργασία με το Σωματείο Ατόμων με Αναπηρία Χανίων και τους υπόλοιπους φορείς εκπροσώπησης της αναπηρικής κοινότητας.
Παραμένουμε στη διάθεση της Δημοτικής Αρχής για τεκμηριωμένη συμβουλευτική υποστήριξη, ώστε οι παρεμβάσεις να σχεδιάζονται εξαρχής σύμφωνα με τον καθολικό σχεδιασμό και τις προβλεπόμενες προδιαγραφές προσβασιμότητας. Η προσβασιμότητα δεν είναι μια πινακίδα ή μια θέση στάθμευσης. Είναι το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να φτάνει με ασφάλεια, αυτονομία και αξιοπρέπεια στον προορισμό του. Το δικαίωμα αυτό προστατεύεται από το εθνικό και διεθνές δίκαιο και δεν μπορεί να εφαρμόζεται αποσπασματικά ή μόνο για ορισμένες κατηγορίες πολιτών.
Ενδεικτικό νομικό πλαίσιο:
• Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (Ν. 4074/2012) Άρθρο 4 παρ. 3:
Υποχρεωτική διαβούλευση με τα άτομα με αναπηρία και τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις τους. Άρθρο 9: Υποχρέωση διασφάλισης της προσβασιμότητας. •
Ν. 4488/2017. • Ν. 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός), όπως ισχύει.
• ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΜΕΑΑΠ/124964/1561/2022 – «Τεχνικές Οδηγίες Σχεδιασμού – Καθολικός Σχεδιασμός».
• Οδηγίες «Σχεδιάζοντας για Όλους» του πρώην ΥΠΕΚΑ.
Hashtags: #Χανιά #Καλαθάς #Προσβασιμότητα #ΑμεΑ #ΔήμοςΧανίων #Παραλίες #ΚαθολικόςΣχεδιασμός #ΓαλάζιαΣημαία #ΚρήτηNews
