Την κρίσιμη διαδικασία για την Συνταγματική Αναθεώρηση εκκινεί η κυβερνητική πλειοψηφία, καταθέτοντας στην Βουλή ευρεία δέσμη θεσμικών αλλαγών και ζητώντας από το κοινοβουλευτικό προεδρείο την άμεση έναρξη των εργασιών.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις της Διάσκεψης των Προέδρων, η Ολομέλεια αναμένεται να συνεδριάσει την προσεχή Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026 ώστε να εγκρίνει την πρόταση της πλειοψηφίας για την συγκρότηση της διακομματικής επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, τον αριθμό των μελών που θα την απαρτίζουν και την διάρκεια των εργασιών.
Να σημειωθεί ότι η πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας προβλέπει δίμηνες εντατικές εργασίες που θα ξεκινήσουν άμεσα.
Υπενθυμίζεται πως η παρούσα φάση της προτείνουσας Βουλής προβλέπει πως στο τέλος των εργασιών της αναθεωρητικής επιτροπής θα πρέπει να διεξαχθούν στην Ολομέλεια δύο ψηφοφορίες με απόσταση ενός μήνα μεταξύ τους. Στην ψηφοφορία μπαίνουν όλα τα προτεινόμενα για αναθεώρηση άρθρα και εφόσον πάρουν 180 και στις 2 διαδικασίες η επόμενη Βουλή θα μπορεί να τα αναθεωρήσει με 151. Εάν πάρουν απλή πλειοψηφία (151 έως 179) θα απαιτείται στην επόμενη 180 ενώ αν δεν περάσουν τον πήχη των 151 απορρίπτονται. Σύμφωνα με πληροφορίες ο κεντρικός σχεδιασμός της πλειοψηφίας θέτει την πρώτη ψηφοφορία για 27 ή 28 Ιουλίου για να ακολουθήσει η δεύτερη στις 27 ή 28 Αυγούστου. Με τον τρόπο αυτό διατηρείται καθαρός ο διάδρομος του φθινοπώρου για τις κυβερνητικές εξαγγελίες στην ΔΕΘ ή ακόμα και για κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις όπως είναι η προσφυγή στις κάλπες αν και ο πρωθυπουργός έχει θέσει ως χρόνο εκλογών τον Μάρτιο του 2027, όπως γράφει το Πρώτο Θέμα.
Σύμφωνα με την εισαγωγική πρόταση της ΝΔ η επιτροπή Αναθεώρησης θα έχει διακομματικό προεδρείο και θα απαρτίζεται από 42 βουλευτές με αναλογική εκπροσώπηση όλων των Κοινοβουλευτικών Ομάδων.
Να σημειωθεί ότι με την πρόταση διαφώνησε έντονα το ΚΚΕ με τον κ. Θανάση Παφίλη να υποστηρίζει ότι οι εξπρές διαδικασίες συζήτησης κρίσιμων θεμάτων όπως είναι η αναθεώρηση του άρθρου 16 ή η άρση μονιμότητας στο δημόσιο τομέα σηματοδοτεί «κυβερνητική μεθόδευση».
Να σημειωθεί ότι η πρόταση που παρουσίασε η Νέα Δημοκρατία προβλέπει μεταξύ άλλων την οριστική κατάργηση των προανακριτικών επιτροπών. Το κοινοβούλιο απαλλάσσεται από τον ποινικό έλεγχο υπουργών ο οποίος θα διεξάγεται απευθείας από την τακτική δικαιοσύνη. Παράλληλα, επιχειρείται η αυστηρή κατοχύρωση της αξιολόγησης στον Δημόσιο τομέα και η σύνδεση της εξατομικευμένης απόδοσης των υπαλλήλων με παροχή επιβράβευσης ή με απόλυση. Η κυβερνητική πλειοψηφία καταγράφει στο κείμενο την προεκλογική δέσμευση για αναθεώρηση του άρθρου 16 ώστε να επιτραπεί η λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ αλλά και για την επέκταση της επιστολικής ψήφου στους εντός επικράτειας εκλογείς.
Το κλίμα
Πάντως, η ηγεσία της “γαλάζιας” ΚΟ αν και εκτιμά ότι υπάρχει κοινωνική ωρίμαση για την προώθηση των συγκεκριμένων πρωτοβουλιών αναγνωρίζει ότι λείπουν οι απαραίτητες συνθήκες κοινοβουλευτικής συνεννόησης. Ειδικά μετά την εμφάνιση των δύο νέων κομμάτων του Αλ. Τσίπρα και της Μ. Καρυστιανού, σύσσωμη η αντιπολίτευση μοιάζει εγκλωβισμένη σε δημοσκοπικά αδιέξοδα και εσωκομματικά προβλήματα που την οδηγούν στην στείρα άρνηση για κάθε τι που προτείνει η κυβέρνηση.
Με δεδομένο όμως ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση πρέπει υποχρεωτικά να ανοίξει πριν τις εθνικές εκλογές, η ΝΔ είναι έτοιμη να πετάξει την μπάλα στα υπόλοιπα κόμματα που θα κληθούν εκ των πραγμάτων να λάβουν καθαρές θέσεις σε ζητήματα που απασχολούν ευρύτερες κοινωνικές ομάδες.
Να σημειωθεί πως η παρούσα προαναθεωρητική Βουλή επιλέγει τα άρθρα και η επόμενη διαμορφώνει το περιεχόμενό τους. Μεσολαβούν εκλογές ώστε οι ψηφοφόροι να συνεκτιμούν τις θέσεις των κομμάτων. Αν ένα άρθρο καταστεί αναθεωρητέο τώρα με 180 ψήφους, στην επόμενη Βουλή απαιτούνται 151 για την αλλαγή του, αν δεν βρεθεί η αυξημένη πλειοψηφία των 3/5 τώρα, θα είναι αναγκαίες οι 180 ψήφοι σε δεύτερο χρόνο και σε ένα μετεκλογικό περιβάλλον που προμηνύεται ρευστό. Συνεπώς, είναι δεδομένο ότι απαιτούνται ευρύτερες συναινέσεις, αν και θεωρητικά για τις 180 ψήφους αρκεί η σύμπλευση της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Ομως, η αξιωματική αντιπολίτευση δεν προτίθεται να δώσει θετική ψήφο στην τρέχουσα Βουλή. Στο “πράσινο” στρατόπεδο θεωρούν σημαντικότερη τη 2η διαδικασία φοβούμενοι ότι αν δώσουν τώρα στη ΝΔ το 180, στην επόμενη Βουλή η πλειοψηφία θα μπορεί μόνη της να καθορίσει τη διατύπωση όπως επιθυμεί. Μολονότι μια τέτοια στάση θα μπορούσε να ειρηνευθεί ως ηττοπαθής καθώς μοιάζει να προκρίνει ότι η ΝΔ θα διατηρήσει μετεκλογικά την πλειοψηφία, στο ΠΑΣΟΚ η τελική απόφαση μοιάζει οριστική. Η μοναδική ίσως περίπτωση θετικής ανταπόκρισης είναι η δημόσια, δεσμευτική δήλωση της ΝΔ για το πως τροποποιείται το κάθε άρθρο.
Από την πλευρά της, η πλειοψηφία δεν δείχνει διάθεση να δεσμευθεί εξαρχής υποστηρίζοντας ότι αυτό είναι επίδικο της κάλπης. Με αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να “στριμώξει” το ΠΑΣΟΚ και να το στείλει σε εθνικές εκλογές χωρίς να έχει υπερψηφίσει αλλαγές που συγκεντρώνουν ευρύτατη κοινωνική στήριξη. Στη ΝΔ θεωρούν ότι ακόμα κι αν προγραμματικά το ΠΑΣΟΚ, ή άλλο κόμμα της αντιπολίτευσης τάσσεται υπέρ της τροποποίησης του άρθρου 86, το ότι θα πάει στις κάλπες έχοντας μόλις πριν λίγους μήνες καταψηφίσει ή απέχει από την ψηφοφορία αυτό θα του στοιχίσει εκλογικά. Αντίστοιχη στάση φαίνεται ότι προκρίνουν και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης θεωρώντας πολιτικά επιζήμια την ταύτιση με την κυβέρνηση λίγους μήνες πριν την έναρξη της προεκλογικής περιόδου.
